Zach ruilt gedachten (III)
(Wees gerust, er komenheus wel weer logjes over tieten en voetbal, maar Zach gaat nog even door op defilosofische tour)
- Is ons doen en latenin al de sterren geschreven?
- Is ons doen en latenhet resultaat van een chemisch proces in onze hersenen?
Is onze “vrije wilâ€een illusie? Ik ruilde gedachten met Wenz, maar ben er nog niet uit. Ja, Wenz maakte korte metten metmijn tijdreis-filosofie; mijn grenzeloze adoratie voor DocEmmett Brown (Back to the Future) heeft nu wel een flinke deuk opgelopen 
Maarde gedachte dat mijn hele “zijn†wordt bepaald door chemische cocktail in mijn hersenen, bevaltme allerminst. Een mens heeft illusies en dromen nodig om te kunnen leven, dusik zal er in deze nieuwe blog alles aan doen om de illusie van de vrije wil instand te houden!
Is een menselijke gedachte dan werkelijk niets meer dan hetresultaat van een chemisch proces in je hersenen? Stel nu dat iemand zómega-geleerd is, dat hij het chemisch proces in mijn hersenen helemaal in beeldheeft. En ook nog eens op de hoogte is van alle externe prikkels die ik ooitheb ontvangen. Hij kent dus mijn genetische kaart, hersenactiviteit, opgeslagengeheugenbanken, hormoonspiegel, dopaminegehalte, enweet-ik-veel-wat-nog-meer… Zou hij dan de blog ik nu schrijf, al hebbenkunnen voorspellen? Inclusief spelfrouten en kwinkslagen? (Natuurlijk zal geenmens ooit in staat zijn zoveel kennis te kunnen toepassen, maar het gaat om hetprincipe.)
Zijn het hier nu twee zielen die met elkaar gedachten ruilen,of vindt er hier gewoon een alleraardigste chemische reactie plaats? Ik weigerdat laatste te geloven!
Natuurlijk is het waar dat je met allerlei pilletjes gedragkunt manipuleren. En iemand die het gemunt heeft op mijn vrije wil, kan mijongetwijfeld "breken" zoals bij Jason Bourne is gebeurd (ik denk in films…). En uiteindelijk kunnen erhersendeeltjes in mij afsterven, waardoor mijn gedrag onherstelbaar verandert.Waardoor ik van een aardig, knap, vrolijk mens (etc. etc. ect……), veranderin een vloekend stuk chagrijn. Allemaal waar.
Toch zie ik bovenstaande voorbeelden slechts alsbeperkingen. Sommige beperkingen zitten al in je genen, en andere overkomen jein het leven. Maar binnen die beperkingen zit er toch ergens wel iets van vrijewil. De vrije wil om bijvoorbeeld in de volgende zin iets volkomen belachelijksop te schrijven. Quuuk flup siejuuuu!!! Zo, knappe professor die deze zin hadkunnen voorspellen…
Hoewel, nu begrijp ik opeens wel wat je bedoelde, toen jeschreef dat we hoogstens dingen kunnen onderdrukken als onze mix dat beseftoestaat en ermee kan werken. Mijn Quuuk flup siejuuuu!!!-zin kwam dus voortuit een chemisch geproduceerd besef dat ik bepaalde zaken kan onderdrukken?Hmmmmm, lastig om daar iets tegen in te brengen.
Chemische processen werken volgens natuurwetten, maar welkenatuurwet rangschikt noten tot een liedje, en letters tot een mooie Wenzlog? Enwelke natuurkundige formule verklaart dat x miljoen jaar na de oerknal, ikvanmiddag bij de Gamma op zoek was naar plantenbakhouders?
Een laatste gedachte-experiment om het mezelf nog moeilijkerte maken….
Stel nu dat je het heelal zou kunnen kopieren met alles erop en eraan. Dan zou ik morgen gelijktijdig wakker worden met mijn kopie in hetidentieke parallele universum. Zou de loop der dingen in beide universa dangelijk blijven? Dat moet haast wel. Exacte kopieën in gelijke omstandighedenkunnen niet zomaar andere dingen doen… Dat pleit voor jouw stelling.
Maar gelukkig heb ik nog één troef: dit laatstegedachte-experiment is, in tegenstelling tot de vorigen, volgens mij ooktheoretisch niet uitvoerbaar. En juist die onuitvoerbaarheid pleit voor mijnbetoog: vrije wil is niet te kopiëren!
En dus houd ik vast aan de illusie van de (beperkte) vrijewil!
———————
Na zoveel filosofisch gezwets, is het hoog tijd voor de zienswijze van Sabrina, het artistieke geweten van de popmuziek uit 1987. Als 13e jarige, heb ik destijds veel van haar opgestoken…
Marijne says:
20/05/2008 at 17:35Ik geloof in die chemische stofjes en verbindingen, maar ik geloof dat dit de tastbare kant van een geheel is. De andere, niet tastbare kant is die ‘fijnstoffelijke’. Zoals met bijna dood ervaringen, die men zo graag wil kunnen aanwijzen in de hersenen: “kijk, door die stofjes zie je een wit licht.” Oke, klopt, en dat is de lichamelijke kant van een gebeurtenis/ervaring. Alleen ik draai het om. De ervaring is echt en kan afgelezen worden in de hersenen, laat daar zijn sporen na. De geest heeft een enorme invloed op het lichaam.
Op het gebied van vrije wil: vijftien jaar geleden was ik een totaal ander persoon die ik nu ben, doordat ik bewust bezig ben en was met veranderen. Door mijn beslissingen en geschaaf aan mezelf veranderde ik dan ook de chemische stofjes en verbindingen in m’n hersenen, ik begon andere paden uit te slijten. Maar zonder toediening van medicijnen of andere vreemde stoffen van buitenaf. Het kwam van binnenin.
Het was en is een langdurig en moeizaam proces, maar heeft voor mij persoonlijk wel bewezen dat mensen kunnen veranderen, veel zelfs. Zonder stofjes toe te voegen, maar door keuzes en wilskracht (die je dan vast weer in stofjes kunt terugvinden).
Nou ja, het klinkt warrig, maar mijn verbindingen en procesjes voorspellen dat Zach het wel begrijpt =:~)